Leeds Üniversitesi araştırmalarına göre, mevcut iklim krizi koşulları devam ederse 2100 yılına kadar gölde İzlanda’dan daha geniş bir alanın kuruması olası görünüyor. 386 400 km²’lik yüzölçümüyle Japonya’dan büyük olan bu dev göl, yalnızca çevresel açıdan değil kıtalararası ekosistem dengesi açısından da kritik önemde.

Hazar Denizi, hem deniz hem göl özellikleri taşıyan nadir su kütlelerinden biri olarak yeryüzündeki yüzey sularının yaklaşık üçte birini barındırıyor. Rusya, Kazakistan, Türkmenistan, İran ve Azerbaycan arasında yer alan bu dev su kütlesi, sıcaklık artışlarıyla birlikte buharlaşma hızını artırıyor. Ekosisteminde yaşayan yüzlerce tür için habitat sağlarken aynı zamanda bölge ekonomisine de katkı veriyor.

Bu sadece Hazar Denizi için geçerli bir risk değil; son yıllarda dünyanın büyük göllerinin çoğunda benzer su kaybı ve küçülme trendleri gözlemleniyor. Örneğin; İran’daki Urmia Gölü neredeyse tamamen kurudu, Aral Denizi tarihi alanının çoğunu kaybetti ve Büyük Tuz Gölü gibi iç su kütleleri de su seviyelerini dramatik şekilde düşürdü. Bu örnekler, iklim değişikliğinin göl ve denizlerde yarattığı baskının bir parçası.

Hazar Denizi’nin tamamen “kuruyup kurmayacağı” hâlâ bilimsel modellerin belirsizliklerine bağlı olsa da, mevcut iklim trendleriyle yüzölçümünün büyük kısmını kaybetme riski çok yüksek. Bu, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte su kaynakları, biyoçeşitlilik ve iklim dengesi açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıyor.

İSTANBUL (UHA) - SEZGİN AKKOYUN