Bahar aylarında yaşanan ani sıcaklık düşüşleri, meyve ağaçları ve sebze üretimi için önemli tehdit oluşturmaya devam ediyor. Özellikle çiçeklenme döneminde gerçekleşen don olayları, bitkilerin gelişim döngüsünü kesintiye uğratarak ciddi verim kayıplarına yol açabiliyor. Bu nedenle çiftçilerin, tarımsal üretimde don riskini etkin şekilde yönetmeleri büyük önem taşıyor.

2025 yılının Mart ve Nisan aylarında yaşanan zirai don felaketi, son 30 yılın en ağır tarımsal bilançosunu oluşturmuş; fındıkta yüzde 60, çayda yüzde 30–35, üzüm bağlarında ise bazı bölgelerde %80’lere varan rekolte kayıplarına sebep olmuştu. Donun ardından kayısı fiyatları ton başına 5.000 dolardan 11.000 doların üzerine çıkarak piyasalarda sert dalgalanmalara yol açmıştı. 

Bu olumsuz tablo, çiftçilerin 2026 sezonuna girerken daha hazırlıklı olmasını zorunlu hale getiriyor. İklim değişikliğinin etkisiyle mevsimsel sıcaklık dalgalanmalarının artması, don riskinin hem sıklığını hem de şiddetini yükseltiyor. Özellikle 0°C’nin altındaki sıcaklıklar, bitkilerin donma riskini artırırken,  -2°C ve altındaki sıcaklıklar, çoğu bahçe bitkisi için tehlikeli kabul ediliyor. Uzmanlar, çiftçilerin modern sulama ve iklim kontrol sistemleri kullanarak bu riske karşı daha etkili çözümler geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Bahçelerde rüzgâr koruma duvarlarının inşa edilmesi, ağaçların soğuk hava akımlarına karşı dayanıklılığını artıran yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor.

Don oluşumunu önlemeye yönelik aktif mücadele teknikleri de her geçen yıl daha fazla önem kazanıyor. Sulama, sisleme ve sıcak hava akımı uygulamaları arasında özellikle mikro-sprinkler sistemleri, bitkilerin etrafındaki sıcaklık dengesini koruyarak don riskini önemli ölçüde azaltan çözümler arasında yer alıyor. Suyun kontrollü bir şekilde atomize edilmesi, bitkiler üzerinde buharlaşma ve ısı transferi süreçlerini optimize ederek koruyucu bir mikro iklim oluşturuyor.

İSTANBUL (UHA) - HAYRİYE OKAR